A+ A A-

ZAŠTO PLAČEŠ, SADA, MIROSLAVE?

Ono što sam pisao posljednjih deset godina, danas je potvrdio zvanični Brisel: „Evropska unija je izgubila uticaj na Zapadnom Balkanu i ovu regiju je prepustila drugim igračima“, ocjena je 27 ministara vanjskih poslova Evropske unije.

Iz sjedišta EU je najviše odjeknula izjava potpredsjednika slovačke vlade i ministra vanjskih poslova Miroslava Lajčaka po čijem je mišljenju "EU postaje sve manje ozbiljan sagovornik kada je riječ o proširenju... Mi smo sa Zapadnog Balkana istupili riječju i djelom i sada vidimo posljedice - imamo dvije države koje su pred raspadom i tri koje su u dubokoj političkoj krizi...Mislim da se visoka predstavnica tokom vikenda vratila frustrirana sa balkanskog puta", utvrdio je Lajčak.

Slovački ministar je nekada bio najmlađi top-diplomata u svojoj zemlji i sa 30-tak godina je bio ambasador u Japanu, a službovao je od Moskve, preko Brisela do nekoliko balkanskih zemalja. Od jula 2007. do januara 2009. dogurao je čak i do pozicije visokog predstavnika međunarodne zajednice i specijalnog predstavnika EU u Bosni i Hercegovini s mjesečnom plaćom od oko 24.000 eura. Nakon iznenadnog povratka u Bratislavu, naslijedio ga je još manje poznati austrijski diplomata - tihi, uglađeni, saburli i polivalentni visoki predstavnik, Valentin Inzko.

Lajčakov personalni moto je, kako sam voli reći, profesionalizam i odgovornost, a dijalog i poštovanje su mu glavni „instrumenti“ diplomatskog djelovanja.

Imajući u vidu ovakve Lajčakove reference i opredjeljenja, pozivajući se na naše osobno poznanstvo iz Brisela i Sarajeva, te imajući u vidu šta nije dobroga uradio dok je suverenski upravljajo Bosnom i Hercegovinom, odlučio sam da mu 25. i 27. septembra prošle godine uputim dva lična pisma u kojima sam mu ukazao na moguće loše scenarije. Imajući u vidu da upravo njega kao i, također polivalentnog, švedskog političara Carla Bildta, u briselskim diplomatskim krugovima i u institucijama EU vrjednuju kao "najbolje poznavaoce situacije u BiH i regionu", zamolio sam ga da na temelju ranijeg terenskog iskustva, preduzme sve što je u njegovoj moći kako bi se preduprijedili mogući loši scenariji. Nije ni ovoga puta preduzeo ništa! Među onima koji su „otvorili prostor drugim igračima“, dakle, nalazi se i sam Miroslav Lajčak koji i danas u Briselu lamentira nad Bosnom i Hercegovinom i Zapadnim Balkanom.

Karijerizam, dvoličnost, nepotizam i sebičnost današnje evropske 'elite' nisu u pat-poziciju u posljednjih 10-15 godina doveli samo zapadno-balkanski region. Karijerizam, dvoličnost, nepotizam i sebičnost evropske 'elite' diskreditirali su autentičnost i same evropske ideje, a Evropsku ekonomsku zajednicu i Evropsku monetarnu uniju doveli su na granicu podsmjeha. Na globalnom ringu 'velike braće' Evropska unija je bila i ostala 'politički patuljak' u odnosu na SAD, a u posljednjih desetak godina i u odnosu na Kinu i Rusiju, s dominantnom tendencijom slabljenja i globalnog i regionalnog uticaja. Evropska unija polako umire jer njom ne vladaju kompetentni vizionari već karijerni birokrati!

Osim spomenutih atribucija, Evropsku uniju je spopala i opaka bolest zaboravnosti koja je iz standardnog simptomatskog oblika prerasla u demenciju. Evropska unija je pozaboravjala sve što je o Zapadnom Balkanu nekad mislilla, govorila i odlučivala skoro 20 godina, tačnije - od 1998. kada je u Luksemburgu jednoglasno usvojen „Regionalni pristup Evropske unije prema Zapadnom Balkanu“ (Regional Approach). Stotine zaključaka, odluka, rezolucija, preporuka, mišljenja...'pojela je maca', a svaki novi evropski povjerenik za proširenje EU i svaki novi direktor Direktorata za zapadni Balkan (kao da su završili balkanske političke škole) počinjali su od nule, namećući vlastite percepcije, standarde i mjere. Takve prakse su se godinama generirale snagom osobnog egocentrizma i umišljenošću evropskih funkcionera, jer se u Briselu kao i na Zapadnom Balkanu, odavno već nije pojavio lider s karizmom, znanjem, autoritetom i stvarnim ugledom. Posljednji je takav bio Jacques Delors koji je Evropsku komisiju predvodio prije čak dvadeset godina.

Evropska unija se, dakle, balkanizirala i iz te balkanštine sada mogu slijediti samo nove balkanštine kao što su još opasnija individualizacija i samodovoljnost, međusobne svađe, prijetnje, ucjnene i podjela Evropske unije po regionalnom principu i u „više brzina“.

Nisu za vratom Evropskoj uniji samo monetarni problemi, useljenja arapskih naroda, teroristi, ekološke katastrove, prijeteća energetska kriza (ako se nastavi s kažnjavanjem Rusije)...već se radi i o novim „velikim igračima“ koji su s obje noge već iskočili na globalnu pozornicu. Prema podacima Svjetske banke i MMF-a, među 15 najjačih ekonomija svijeta u prošloj, 2016. godini, nalaze se samo četiri članice EU – Njemačka, Francuska, Italija i Španjolska, a prema procjenama za 2050. godinu u tom drštvu će se naći samo Njemačka i Francuska. I lani i 2050. na prvom mjestu je Kina, a slijede SAD i Indija. Za 33 godine, iza prve trojke bi mogli biti Indonezija, Brazil, Rusija, Meksiko i Japan, pa tek onda Njamačka, Velika Britanija i Turska.

U otvorenom pismu koje sam krajem 2013. odaslao na 120 adersa u Evropi u povodu presude u predmetu „Sejdić i Finci“ zagovarajući da se nadležnost za primjenu te sudske odluke vrati iz Brisela u Strazbur, te u dva uzastopna pisma Miroslavu Lajčaku u septembru prošle godine, nisam samo ukazivao i upozorava, već sam i tražio da se konačno otvore oči, jer se i lice i naličje zala koja su se maskirano kotrljala regijom, jasno razaznavali.

Tada sam, uz ostalo, Miroslavu Lajčaku sugerirao da kao miljenik zvaničnog Brisela, kao bivši visoki predstavnik u BiH, pa i kao suprug ugledne tv novinarke, porazmisli i o ratnohuškačkom i etnonacionalističkom narativu u ovdašnjim medijima, te da se sa evropskim i inim kolegama diljem svijeta zauzme za vraćanje međunarodne pažnje na ovdašnje zapuštene medije, da se povede računa o etičnosti u javnom diskursu, da profesionalizacija medija postane imperativ, te da se još jednom pokuša spasiti Javni RTV servis BiH. Ministar Lajčak još ništa nije preduzeo. Ali jeste zato i danas i jučer bestidno cmizdrio pred evropskim tv kamerama!

Bosanski English French German Russian