A+ A A-

Otvoreno pismo Vijeću Evrope i Evropskoj komisiji

Presudu u predmetu “Sejdić i Finci” trebalo bi vratiti u nadležnost Vijeća Evrope kako bi se spriječio potpuni politički i ekonomski kolaps BiH

Od 2006. godine, u Bosni i Hercegovini ne postoji integrirajuća 'kritična masa' za ozbiljan, dosljedan i odgovoran evropski put. Razlog tome su duboke, nepremostive razlike unutar postojećeg stranačkog establishmenta kada je riječ o poimanju države Bosne i Hercegovine. Takva “državna politika” je dovela do toga da se o Bosni i Hercegovini u Bruxellesu sve češće, i na sve više adresa, govori kao o "propalom međunarodnom projektu".

Za strmoglavo urušavanje dosadašnjih pokušaja kojima se od klimave dejtonske tvorevine pokušavalo izgraditi Bosnu i Hercegovinu kao evropsku državu, suodgovorne su i institucije Evropske unije, posebno Evropska komisija i njeni predstavnici u Sarajevu. Njihova zajednička krivica i odgovornost je prvenstveno u lošoj procjeni političkog stanja u BiH u vrijeme kada se odlučivalo da se presuda Evropskog suda za ljudska prava u Strasbourgu, u predmetu “Sejdić i Finci”,  preuzme iz nadležnosti Vijeća Evrope, te da se takva vrsta “mrkve i batine” iskoristi kao jedan od dva ključna uslova za podnošenje “kredibilne aplikacije” koja bi konačno i Bosni i Hercegovini  kao posljednjoj u regionu, omogućila sticanje kandidatskog statusa za članstvo u Evropskoj uniji.

Posljedice "politike uslovljenosti"

Posljedica takve “politike uslovljenosti” su dvije odluka Evropske komisije iz ove 2013. godine o suspenziji fondova Instrumenta predpristupne pomoći (IPA) i IPARD u iznosu od preko 50 miliona eura. Još veći gubitak od 80-90 miliona eura svake naredne godine iz IPA2 programa, Bosnu i Hercegovinu tek očekuje. Prema novim kriterijima EU koji će važiti od 2014. godine, ove fondove će moći koristit samo oni koji budu imali najbolje projektne ideje i efikasno upravljanje novcima evropskih poreskih obveznika. Imajući u vidu dosadašnju neefikasnost Vijeća ministara i njegovih radnih tijela koja djeluju po principu dobro uštimanih ogranaka svojih političkih partija u institucijama države, više je nego izvjesno da će donacije EU i strane investicije prema BiH ubuduće curiti kroz sve tanju slamku, a u mlazu će preskakati Bosnu i Hercegovinu ka ostalim zemljama regiona.

Sličnu, kardinalnu pogrešku, EU je napravila u periodu 2005.-2008. kada je odobravanje Studije o izvodljivosti i Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju,  između ostalog uslovljavajući reformom policije i javnog RTV sistema. Nakon što je tek poslije nekoliko godina uvidjela svoju lošu političku procjenu i postala sigurna da očekivane reforme sa postojećom političkom strukturom i ustavnim uređenjem nisu moguće, Evropska komisija je odustala od svojih uslova, te u junu 2008. odobrila potpisivanje Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju. Tako važne reforme policije i Javnog RTV sistema ni do dnas nisu provedene! Umjesto ovog “vrućeg kestena” Evropska komisija je neosnovano od Vijeća Evrope preuzela presudu  “Sejdić i Finci” i tako se bespotrebno prihvatila još vrućeg političkog problema koji najdirektnije zadire u ustavna pitanja BiH - iako je sve do tada EU kategorički tvrdila da se nema namjeru miješati u poslove ustavnih promjena. 

Vratiti predmet Vijeću Evrope

Jedini izlaz iz sadašnjeg tunela koji Bosnu i Hercegovinu vodi u politički kolaps, finansijski bankrot, glad i nesagledive socijalne posljedice, jeste vraćanje suspendovanih sredstava nepovratne pomoći EU, deblokada IPA2 programa za razdoblje 2014.-2020., te vraćanje presude u predmetu “Sejedić i Finci” u ruke onih koji su i nadležni za njeno izvršenje, a to su Komitet ministara i Parlamentarna skupština Vijeća Evrope u Strasbourgu, te Parlamentarna skupština Bosne i Hercegovine.

Imajući u vidu da je Bosna i Hercegovina od 2002. godine punopravna članica Vijeća Evrope, te da je kao takva obavezna provoditi sve povelje, deklaracije, zaključke i druga akta ove Organizacije, prirodno je i logično pravo najviših političkih tijela Vijeća Evrope, a ne Evropske unije, da nadziru ponašanje svojih članica i po pitanju presude svoga Suda za ljudska prava čije je formalno sjedište u Strasbourgu, a ne u Bruxellesu.

Povlačenje Evropske komisije iz slučaja “Sejdić i Finci” i vraćanje ovog predmeta u nadležnost Vijeća Evrope, bilo bi razumno rješenje ne samo zbog sprječavanja političko-ekonomskog kolapsa Bosne i Hercegovine, već i zbog vraćanja dostojanstva njenim građanima koji su najveće žrtve evropskih sankcija i isključenja BiH sa kolosjeka evropskih integracija.

I bez presude u predmetu "Sejdić i Finci", Evropska komisija i druge institucije EU imaju dovoljno snažnih vlastitih mehanizama za efikasno kažnjavanje domaćih kočničara koje, ako se to želi, nije nimalo teško identificirati i kazniti.

Sarajevo, 18.12.2013.

Bosanski English French German Russian