A+ A A-

G

Generalni izvještaj

Svake godine u februaru, Evropska komisija objavljuje "Generalni izvještaj o aktivnostima Evropske unije". Na oko 500 do 600 stranica opisa aktivnosti, grafièkih i tabelarnih prikaza, sumira se jednogodišnji rad Unije i ukazuje na sva glavna postignuæa, posebno naglašavajuæi teškoæe u realizaciji utvrðenih godišnjih, srednjoroènih i dugoroènih ciljeva. Generalni izvještaj, kao i svi drugi izvještaji o radu glavnih institucija Unije, je javni dokument i dostupan je svim graðanima Unije. Od 2001, Komisija svake godine izdaje i generalni, godišnji, izvještaj o stanju u zemljama zapadnog Balkana o rezultatima i teškoæama u provedbi Procesa stabilizacije i pridruživanja (Stabilisation and Association Report). Treæi takav izvještaj objavljen je 30. marta 2004. i predstavlja glavni korektiv evropske politike prema ovom regionu. Za zemlje podruèja, to je takoðe mjerodavan pokazatelj ostvarene pozicije na putu ka evropskim integracijama i putokaz za dalje akcije.

Globalizacija 

Pojam kojim se oznaèava proces stvaranja globalnog društva - društva buduænosti na nivou cijelog 'globusa'.

Za njegove zagovornike, to je oblik integracije i napretka savremenog 'postindustrijskog' svijeta kojeg, kao neminovnost, nameæu globalne ekonomske potrebe. Za protivnke je to "bauk èovjeèanstva" koji ugrožava male države, nacije, kulture (pa i jezike) i vjere. Po njima -  "veliki žele da progutaju male" u svakom pogledu.

Globalizaciju su neopsorno nametnuli 'veliki' iz vlastitih ekonomskih razloga, interesa i potreba -prije svega u svrhu integracije tržišta, tehnologija i kapitala. Poznata je i kao "novi svjetski poredak" ili "novi imperijalizam" iza kojeg stoje visokorazvijene zemlje potpomognute najznaèajnijim meðunarodnim institucijama. U globalnom društvu, nacije i nacionalni odnosi, poimanje suvereniteta, patriotizam i kulturnih posebnosti dobijaju sasvim minorno znaèenje u odnosu na potrebu prilagodljivosti drugome i drugaèijem, toleranciju, individualnost, struènost i sposobnost. U ostvarivanju ideje globalne društvene zajednice, najdalje je do poèetka 21. stoljeæa otišla Evropska unija, iako se ipak radi samo o jednom (evropskom) dijelu cjelovitog 'globusa'.

Granice Evrope

U ekonomsko-politièkom, a ne èisto geografskom smislu, pod ovim pojmom se podrazumijeva unutrašnje podruèje Evropske unije, koje se od osnivanja Zajednice, ukljuèujuæi i najnovije proširenje od 1. maja 2004. godine, pet puta proširivalo od sjevero-zapada prema centralnoj i istoènoj Evropi. Sa stanovišta novih izazova koji su uslijedili raspadom komunizma i proširenjem na osam zemalja bivšeg istoènog bloka, te na Maltu i Kipar, Evropska unija se našla u neminovnom procesu promjena u kojem mora da dosmišljava svoje politièke, ekonomske, duhovne i kulturološke granice. Na temelju vrlo bogatog iskustva, EU je, posebno od samita u Helsinkiju 1999. godine, odluèna na putu stvaranja Velike, ujedinjene, Evrope, u koju æe biti ukljuèene "sve države koje su privržene demokratiji, miru i solidarnosti".

 

GATT

Opšti multilateralni meðunarodni sporazum o carinama i trgovini (General Agreement on Tariff and Trade). Ukljuèuje više od 90 država, na koje otpada više od èetiri petine svjetske trgovine.

Formiran je nakon 2. svjetskog rata, u vrijeme nastojanja da se stvori velika meðunarodna organizacija za trgovinu ITO. Sporazum o ITO, meðutim, nikada nije ratificiran od nekolio zagovornika osnivanja ove organizacije, meðu kojima su i SAD, pa se iz tog (Havanskog) Sporazuma izdvojio onaj dio koji se odnosio na carine. Tako je svoren GATT. Sporazum je stupio na snagu 1. januara 1948. godine.

 

GRUPA 24

Naziv za razvijene zemlje Zapada, a obuhvata èlanice EU, Evropskog udruženja slobodne trgovine (EFTA), Sjedinjene Dežave, Kanadu, Japan, Australiju i Novi Zeland. Grupa se povremeno sastaje, najèešæe uoèi važnih meðunarodnih skupova na kojima se raspravlja o temeljnim pitanjima svjetske privrede i meðunarodnih ekonomskih odnosa. Forma djelovanja nije institucionalizirana i nema stalnih organa, niti sjedište.

 

GRUPA 7

Povremeni sastanci na vrhu sedam najrazvijenijih zemalja Zapada, poznatija kao G-7. Potrebu za ovakvim forumom izazvali su veliki privredni poremeæaji u vrijeme prvog naftnog šoka iz ranih 70-tih godina i raspada Breton-vudskog monetarnog sistema. Prvi sastanak je održan 1975. godine na inicijativu Francuske. Do 1967. sastajali su se premijeri pet najrazvijenijih država Zapada, a od tada ovoj skupini su se pridružile prvo Italija, a zatim i Kanada, a nivo je s premijera podignut na šefove država. Nakon raspada Sovjetskog Saveza, u ovo društvo je, u svojstvu pridruženog èlana, primljena Rusija i od tada se sve èešæe koristi termin G-8.

Bosanski English French German Russian